Bản gốc ở đây:
http://www.asianpacificpost.com/news/topnews/article/alliancerichpowerfulandsuspicious

Dự án Hồ Tràm
Khu nghỉ mát đầu tiên trong 5 công trình được dự tính cho Hồ  Tràm Strip (dải Hồ Tràm), MGM Grand Hồ Tràm, đánh dấu bước đầu số tiền  4,2 tỷ US$ bỏ ra để xây dựng một khu nghỉ mát đa năng đang được phát  triển bởi ACDL trên 420 mẫu đất dọc theo 2,2 km bãi biển hoang sơ của  Biển Đông. Nằm ở Bà Rịa-Vũng Tàu, một tỉnh ở phía Tây Nam Việt Nam, cách  Thành phố Hồ Chí Minh 130 cây số, nó sẽ là bước đầu của khu hỗn hợp du  lịch tham vọng nhất ở Việt Nam.
MGM Grand Hồ Tràm sẽ có 1100 phòng, một nơi đánh bạc và vui  chơi giải trí bậc nhất thế giới, sẽ có những cửa hàng bán lẻ sang trọng,  nhà hàng ăn uống với đầu bếp chuyên nghiệp cao cấp, những không gian  hội họp đáp ứng đòi hỏi của công nghệ cao, có khán đài trình diễn ca  nhạc giải trí sống động, có tụ điểm cho dịch vụ spa, một khu vực độc  quyền cho VIP và sân golf đẳng cấp cao để có thể tổ chức những giải vô  địch hay những trò vui chơi khác bên bờ biển. Mục tiêu chính là để phục  vụ cho dân đánh bạc trong vùng và sẽ rất giới hạn đối với người Việt bản  xứ.
Hai phần ba dân số thế giới sống tại Việt Nam và 16 nước lân  cận, nhưng mới chỉ có năm phần trăm cơ sở sòng bạc có cấp phép của thế  giới hoạt động tại những nước này.
Theo một báo cáo vào năm 2009 của Pricewaterhouse Coopers,  doanh thu sòng bạc ở khu vực châu Á Thái Bình Dương có thể tăng hơn gấp  đôi, từ 16,5 tỷ USD vào năm 2007 đến 34,4 tỷ USD trong vài năm tới.
Nguồn: http://www.asianpacificpost.com/news/topnews/article/alliancerichpowerfulandsuspicious
Những đường dẫn nói đến dự án Hồ Tràm này:

http://www.asianpacificpost.com/portal2/c1ee8c441d21e819011d266887dd0121_Good_morning_Vietnam_.do.html

http://www.asiancoastdevelopment.asia/jean-chretien-meets-with-pm-dung.php

http://www.baobariavungtau.com.vn/vn/kinhte/46680/index.brvt

http://dulich.tuoitre.vn/Index.aspx?ArticleID=259222&ChannelID=100

http://www.dothi.net/news/du-an/khu-du-lich/2008/05/3b9add55/

http://webbatdongsan.vn/du-an/du-an-mgm-grand-ho-tram-pl335.html

http://www.metvuong.com/thongtin/3057_Chu-du-an-Ho-Tram-len-ke-hoach-IPO-1-ty-USD-tai-Hong-Kong-.html

http://tintuc.congdulich.com/landscapedt/CDcGaQZlADA_3D

http://www.thongtinnhadat.com.vn/DuAn/4/10808/0/5.htm

http://www.asiancoastdevelopment.com/mgm-grand-ho-tram.php

http://www.businessweek.com/globalbiz/blog/eyeonasia/archives/2009/04/_mao_zedong_oft.html

http://www.ft.com/cms/s/0/56162786-4cbd-11df-9977-00144feab49a.html

http://www.intellasia.net/news/articles/property/111292557_printer.shtml

http://blog.vietnam-aujourdhui.info/post/2009/04/16/Chretien-betting-on-resort-casino-in-Vietnam

C’est ça chier dur, chier mou, chiez sur cette gueule de merde.

Thấy bài này ở đây hay quá chép thẳng mang về đây để đọc khỏi đi lòng vòng.

Ngày 06.12.2009 Giờ 10:53

Thạc sĩ âm nhạc – ca nương ca trù Phạm Thị Huệ

Tiên giới là không gian gồm bạn bè và âm nhạc

SGTT – Xinh đẹp trẻ trung như Huệ, đường trường gian truân với ca trù như Huệ, hẳn không nhiều người. Huệ đã trở thành một “hiện tượng” của ca trù thập niên này, nhất là khi những ca nương, nghệ nhân nổi tiếng của ca trù như nghệ nhân Nguyễn Thị Chúc ở Hà Tây, nghệ nhân – nghệ sĩ ưu tú Phó Thị Kim Đức ở Hà Nội… đều đã bát thập.

Cũng chính ca trù đã làm nên Phạm Thị Huệ – ca nương trẻ tài năng, chủ nhiệm câu lạc bộ Ca trù Thăng Long – dù rằng chị được đào tạo bài bản về đàn tỳ bà, là thạc sĩ âm nhạc và hiện là giảng viên nhạc viện Quốc gia Hà Nội.

Tại sao lại là ca trù mà không phải là cái gì khác hở chị?

Kể từ năm 1992, khi đang học nhạc viện Hà Nội về đàn tỳ bà, tôi bắt đầu để ý đến ca trù vì sự độc đáo của một thể loại âm nhạc dân tộc. Tất nhiên, ngoài ra còn có lý do khác: tôi muốn học hỏi và hiểu thêm về ca trù để có kiến thức cần thiết phục vụ cho kỹ thuật sáng tác sau này. Song mãi đến tết năm 2001, tôi mới thực sự xiêu lòng bởi vẻ đẹp ca trù sau khi nghe một canh hát của nghệ nhân Nguyễn Thị Chúc. Hôm đó mùng hai tết, cụ Chúc lặn lội từ Hà Tây ra hát và cụ đã hát rất hay, quyện vào tiếng đàn của nghệ nhân đàn đáy Ngô Trọng Bình. Cụ Bình đã đánh đường từ Thanh Hoá ra giữa ngày tết, chỉ để đàn cho bạn mình hát, rồi về. Mối tri âm tri kỷ giữa ca nương và danh cầm ấy khiến tôi bất ngờ và cảm động. Ngay sau khi canh hát kết thúc, tôi đến chào cụ Chúc và xin phép chở cụ bằng xe máy từ Hà Nội về Hà Tây, quãng đường dài 15km, với ý định xin cụ Chúc dạy hát ca trù!

Nhưng mọi việc đã không dễ dàng như thế, chắc là do các cụ nghệ nhân cho rằng cô sinh viên nhạc viện trẻ tuổi này bốc đồng thế thôi?

Đúng vậy. Để tiện cho tôi lúc đó đang một mình nuôi con nhỏ, trên đường về cụ Chúc dẫn tôi vào nhà em họ là nghệ sĩ ưu tú chèo Phó Thị Kim Đức và nhờ cụ Đức nhận tôi là học trò. Cụ Đức nói “nhận ngay” khiến tôi rất mừng, tuy nhiên đến năm 2005, dù tôi thường xuyên qua lại song cụ Đức vẫn chưa coi tôi là học trò chính thức, và vì thế tôi vẫn chưa được dạy câu nào. Thấy tôi buồn, cụ Đức sau đó đã dạy tôi kỹ thuật thanh nhạc truyền thống thông qua một bài chèo có tên là Đường trường tiếng đàn, rồi nói: “Thế là tạm đủ”. Tôi lúc đó rất bơ vơ. May mà một thính giả yêu ca trù đã xin phép cụ Đức đưa tôi đi Hải Dương và giới thiệu tôi với nghệ nhân đàn đáy nổi tiếng Nguyễn Phú Đẹ để học đàn. Khi Hải Dương, khi Hà Nội, tôi kiên trì theo cụ Đẹ học đàn được hai tháng rồi cũng nản lòng. Chỉ học đàn mà không được học hát thì sao thành ca nương. Thế là tôi lại tìm trở lại nhà cụ Chúc. Bấy giờ cụ Chúc lại dẫn tôi trở lại nhà cụ Đức để hỏi cho rõ và khi biết cụ Đức đã nhận học trò khác rồi thì cụ Chúc quyết định truyền nghề cho tôi. Đó là năm 2006.

Tính ra chị có chín năm “biết” về ca trù, rồi bốn năm tìm thầy, và thực sự chỉ ba năm gần đây mới bước được vào không gian ca trù. Gian nan với ca trù đã để lại hết phía sau chưa vậy?

Ồ, chưa đâu. Dù cụ Đức nhận xét với cụ Chúc: “Dạy cái Huệ không mệt!”, nhưng do chất giọng của tôi không thuận lợi lắm vì bắt đầu hát muộn nên việc tập luyện rất vất vả. Đổi lại, tôi tiếp thu nhanh, hát có cảm xúc và nắm bắt âm luật tốt nên cuối cùng đã nhận được lời khen của cụ Chúc: “Hát có màu!” Đối với ca nương, được thầy khen một câu như thế, quả là khó lắm. Có người hát giọng kêu như chuông, mà vẫn bị chê là không màu sắc, như cô gái đẹp mà vô duyên vậy…

Chị đã từng thành công với bản luận văn thạc sĩ “Cây đàn tỳ bà trong xã hội Việt Nam đương đại”. Là một ca nương, chị nghĩ gì khi tham gia đặt ca trù vào không gian đương đại?

Sự sáng tạo của ca nương sẽ góp phần tạo nên sức sống của ca trù. Tôi nhận thấy, chỉ riêng kỹ thuật ngân chữ “ư” trong ca trù đã vô cùng khó khi nhả chữ, kết hợp phách; một chữ ấy có lúc người trong nghề chúng tôi gọi là “hát từ trên xuống”, có lúc lại “hát từ dưới lên”, mỗi lần một khác, không lần nào giống lần nào. Cụ Chúc hát khác, cụ Đức hát khác, đến mình là học trò, sao cho ra được cái chất riêng. Sự sáng tạo, sự nâng cấp như vậy chỉ có được sau những tích luỹ, trải nghiệm. Đặt ca trù vào không gian đương đại mà không hiểu ca trù, mà dễ dãi, mà thiếu sự sáng tạo, sẽ khó thành.

Bỏ tiền túi và thời gian, công sức để được học hát ca trù, biểu diễn ca trù và tiếp tục đưa ca trù đến với cộng đồng, công chúng hâm mộ là việc làm thường ngày của chị mấy năm qua. Điều gì đã khiến chị bền bỉ không bỏ cuộc, ngay cả khi chưa mấy ai mặn mà với ca trù?

Tôi đã sớm nhận thấy ca trù độc đáo, nhưng thiếu người kế tục để giữ lại cho mai sau cái độc đáo ấy. Là người học về âm nhạc dân tộc và làm trong lĩnh vực âm nhạc truyền thống, nhìn thấy một giá trị tích luỹ được bao đời đang gần như mất trắng thì khó mà đành lòng. Trước đây, tôi từng hát chèo, chèo văn, cải lương, Huế, nhã nhạc… và khi đến được với ca trù, tôi như tìm thấy mình.

Có lúc nào ngẫm lại những việc đã làm, quãng đường đã đi, chị chợt thấy tự mình làm khổ mình? Hay do bị ca trù “ám” vào?

Tôi không nghĩ là ca trù “ám” vào mình. Chỉ biết cũng có những lúc muốn đi cùng “quy luật” với mọi người, song trong đáy lòng lại thấy không ổn. Như người ta hay nói, đó là “tiếng gọi lương tâm”. Tôi thấy mình đúng khi trở về với lịch sử, như thể quay trở lại được với thời gian khi hát ca trù. Vấn đề là phải có ai đó dám chọn con đường ấy để đi và kêu gọi người khác cùng đi. Mọi thứ giống như số phận, việc nọ việc kia đã cuốn tôi đi. Nhìn lại, tôi thấy mình đã làm được một số việc mà trước đây tưởng như không thể!

Trong khi nhiều bạn nữ chủ trương sống nhàn nhã, làm đẹp và đi mua sắm thay vì công việc và công việc… thì chị lại chọn cách ngược lại?

Bạn tôi, có người sống không thiếu thứ gì, nhưng chỉ loanh quanh mua sắm, thư giãn, gia đình… mặc dù có khả năng nhưng không đầu tư cho sự nghiệp. Có lần tôi nghĩ: nếu đổi vị trí của mình với người đó? Câu trả lời là: Không, đó không thể là chỗ của mình. Nếu cho tôi nhiều tiền, tôi sẽ lại nghĩ ngay đến việc sử dụng đồng tiền đó để làm một việc có ích. Tại sao lại phải phí tiền khi nhiều người đang đói rách, khi mà nhiều môn nghệ thuật đang bị bỏ quên?

CLB Thăng Long của chị hiện nay hoạt động thế nào? Thu nhập từ biểu diễn ca trù liệu đã đủ nuôi sống các thành viên trong CLB?

CLB ca trù Thăng Long do cụ Chúc và cụ Đẹ đồng sáng lập, hoạt động từ tháng 8.2006, hiện tôi là người điều hành. Thứ sáu hàng tuần chúng tôi đàn hát và dạy trống chầu cho thính giả; tối thứ bảy đầu tháng thì biểu diễn miễn phí để truyền bá ca trù tới cộng đồng. Những lúc khác thì tự luyện tập, dạy hát trong nội bộ. Thi thoảng có những hợp đồng biểu diễn mà thù lao nhận được rất khiêm tốn…

Làm cô giáo dạy đàn ở trường, rồi lại dạy hát ca trù miễn phí ở câu lạc bộ, đó là việc thường ngày của chị?

Thú thực, để nhập cuộc được với ca trù, tôi không ít trăn trở. Khi đã ra nghề rồi, được quyền nhận, dạy học sinh, xây dựng đội ngũ kế cận, tôi lại tiếp tục có những khó khăn mới. Hiện tôi có mười học sinh theo hát ca trù, tất cả đều đang học ở nhạc viện Quốc gia. Ban đầu các em chỉ đến giúp câu lạc bộ tiếp đón khách, sau ngấm ca trù rồi quý trọng ca trù, mê ca trù mà học. Lại có cả mấy sinh viên người Đài Loan, Thuỵ Điển tìm đến học, tôi đều nhận và dạy miễn phí. Có người học như vậy, là đáng để mừng lắm rồi.

Mỗi khi ra nước ngoài biểu diễn, điều đầu tiên mà chị muốn thế giới hiểu về ca trù Việt Nam là gì?

Ca trù là một bộ môn nghệ thuật lâu đời, có từ thế kỷ 11, mang số phận éo le, thăng trầm; từng bị người đời cho là thứ hư hỏng, là sản phẩm của phong kiến lạc hậu cần phế bỏ, còn ai đã là cô đầu thì bị thành kiến… nhưng tôi tự hào về nó. Ca nương vừa trình diễn hát vừa là nhạc công gõ phách. Kép đàn với cây đàn đáy là nhạc cụ có cần đàn dài nhất thế giới, chỉ Việt Nam mới có. Đặc biệt, thính giả là người gõ trống cầm chầu. Là bộ môn nghệ thuật ít người biểu diễn nhất mà lại có khả năng truyền tải mạnh mẽ tâm hồn, bản sắc một dân tộc như thế, có lẽ, thế giới chỉ một…

Khi UNESCO đưa ca trù vào danh sách văn hoá phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp, chị và các đồng nghiệp của mình nhìn nhận sự kiện này như thế nào?

Chúng tôi rất mừng vì cuối cùng những cố gắng của các nghệ nhân, các ca nương, các nhà nghiên cứu, những người đã tích cực bỏ công sức đi làm hồ sơ khảo sát về ca trù khắp 14 tỉnh thành trong cả nước… đã không hoài phí. Nếu không kịp thời gìn giữ, bảo vệ ca trù, sự còn mất chỉ là sớm muộn. Được công nhận là một giá trị, một bản sắc văn hoá dân tộc, các nhà nghiên cứu sẽ tiếp tục đi sâu bóc tách cái hay cái đẹp, giới truyền thông sẽ quan tâm nhiều hơn tới giá trị thẩm mỹ, người hát ca trù sẽ có điều kiện cống hiến tâm sức và ca trù sẽ không bị tàn lụi trong quên lãng như đã từng. Điều đó sẽ tác động trực tiếp tới toàn bộ nền âm nhạc Việt Nam, như một sự khởi đầu, một biến chuyển cần thiết, để chính giới làm âm nhạc truyền thống cũng phải nhận thức lại về ca trù.

Đầu tư cho ca trù cả tuổi trẻ và thời gian, cuộc sống riêng của ca nương Phạm Thị Huệ ra sao?

(Cười) Đúng là tôi luôn thấy thiếu thời gian. Tôi buồn nhất là lúc không có việc gì để làm. Nếu ai định lấy tôi làm vợ, e phải suy nghĩ lại. Tôi đã trải qua một cuộc hôn nhân tan vỡ, một mình nuôi con và may mắn tìm thấy ý nghĩa cuộc sống ở ca trù. Có lần, một người đàn ông yêu tôi, giúp tôi rất nhiều để ra nghề, thành lập câu lạc bộ, nhưng đến khi phải quyết định thì anh ấy đã không thể. Mà tôi thì không thể từ bỏ ca trù để làm một người vợ đảm như lẽ ra phải thế. Nghề của tôi, nếu không biểu diễn, sẽ không phát triển được tài năng. Thực ra tôi cũng đã nỗ lực chia thời gian cho gia đình và ca trù rồi đấy, nhưng không thành công!

Là nghệ sĩ biểu diễn thì cứ phải lựa chọn gia đình và sự nghiệp như vậy sao?

Tôi nghĩ rằng, nếu đã muốn sống dành riêng cho gia đình, chỉ cho gia đình thôi, thì đương nhiên khó có thể cống hiến hết mình cho cộng đồng. Nếu không được cống hiến, tôi cho đó là sự thất bại. Nhiều khi, chỉ một câu hát, một khúc hát, năm mười phút trên sân khấu thôi, người ta phải mất rất nhiều thời gian, công sức và tình cảm để “tu luyện”. Nghệ sĩ không phát huy được, là sự thiệt thòi của công chúng. Đó là chưa nói đến việc nếu nghệ sĩ nào cũng vậy, nghệ thuật sao có thể bảo tồn.

Và như vậy, có nghĩa điều tuyệt vời nhất với người nghệ sĩ là khi họ có được một điểm tựa là gia đình sau lưng?

Năm tôi một tuổi, mẹ tôi mất. Bố tôi là công nhân cơ khí kiêm hoạ sĩ ở Quảng Ninh, ở vậy nuôi con nhiều năm liền. Là người mê nghệ thuật, bố tôi tự học nhạc, rồi mua đàn măngđôlin để dạy tôi, lúc đó mới năm tuổi. Nhờ vậy, lên tám, tôi thi đỗ vào Nhạc viện Hà Nội. Khi tôi 13 tuổi, bố tôi đi bước nữa, mẹ kế của tôi chính là cô giáo quản lý tôi ở ký túc xá. Hiện nay, ông vẫn luôn ở bên tôi, thường đi cùng con gái để chụp ảnh, quay phim tư liệu. Đó là một người cha luôn tìm thấy niềm vui trong cuộc sống ngay cả khi cuộc đời gặp nhiều trắc trở. Niềm đam mê nghệ thuật và thái độ sống tích cực của ông đã truyền sang tôi và thực sự trong cuộc đời tôi, ông luôn là điểm tựa ấm áp tuyệt vời. Tôi chỉ tiếc rằng với con gái chín tuổi của mình, tôi chưa có nhiều thời gian chăm sóc. Cháu mê nhạc từ bé, từng đi theo mẹ học hát, mẹ thuộc câu nào con thuộc câu ấy, có lúc mẹ hát sai còn nhắc mẹ, nay cũng đang là học trò lớp ca trù của mẹ!

Và mơ ước của ca nương Phạm Thị Huệ trên sàn diễn, sau những giờ phút công việc mệt nhọc?

Nhu cầu lớn nhất của tôi là được đàn hát với những người có tay nghề cao, cùng chí hướng. Được cảm thụ cuộc sống thông qua âm nhạc với tôi mới là sự hưởng thụ. Nếu có được một không gian gồm bạn bè và âm nhạc, tôi nghĩ đó là tiên giới! Trong đời thường, tôi thèm được một lần xa lánh thành phố, về với thiên nhiên, hít thở khí trời, một mình không vướng bận! Tôi nghĩ những phút giây như thế sẽ giúp mình bình tĩnh trở lại, để có sức đi tiếp…

Sau gần chục năm theo đuổi và gắn bó ca trù, chị thấy những “Hồng hồng tuyết tuyết” có ý nghĩa như thế nào trong cuộc đời một ca nương?

Dù rằng hiện ca nương không sống được bằng nghề nhưng bản thân tôi thấy mình đã may mắn nhận được những giá trị không thể đo đếm bằng tiền bạc mà ca trù đưa lại. Đó là sự công nhận của đồng nghiệp, bạn bè, công chúng, là sự tiếp nối con đường mà mình đang đi của học trò. Tôi cảm thấy mình là người có ích. Điều đó khiến người ta muốn sống.

Thực hiện: Nhị Hà
Chân dung hội hoạ: Hoàng Tường

Frank Gehry

Lời người chuyển ngữ Lò TV: Trong đời thường hàng ngày dân chúng họ sống và tham dự thế nào vào đời sống dân chủ. Đây là những bài học thực tế.

Được thấy­ trong mục Sport Thể Thao của một tờ báo bên này.

(NHL – British Columbia’s provincial heath officer says members of the Vancouver Canucks jumped the queue when they received their H1N1 vaccinations earlier this week.)

Liên Đoàn Hockey Quốc Gia – Cơ quan thẩm quyền về Y Tế của bang British Columbia (Canada) đã nói rằng các cầu thủ của đội Hockey Vancouver Canucks đã phá lề thói xếp hàng chờ khi họ được nhận thuốc chích ngừa cúm H1N1 sớm trước mọi người.

Đây đó cũng là phong cách trong thực hiện đời sống dân chủ ở Canada.

Và bài :

http://www.lemonde.fr/technologies/article/2009/11/27/reinventer-la-democratie-a-l-heure-des-reseaux-et-de-la-transparence_1273222_651865.html#ens_id=1241569

được chuyển ngữ dưới đây.

DÂN CHỦ THỜI M@ẠNG VÀ CỦA SỰ MINH BẠCH.

Lần đầu tiên Diễn Đàn Dân Chủ Cá Nhân ở Âu Châu được tổ chức tại Barcelone vào ngày 20 & 21 tháng 11 năm 2009, đây là một cơ hội để khám phá những phương cách khác để “hắc tin” (hay “tặc tin” và xin được diễn chữ hacker như thế) và vẽ lại đời sống chính trị. Một cái nhìn chung sẽ được đề cập trong ba đường lựa chọn.

PHÁT TRIỂN CÔNG CỤ CHUNG CHO MỌI NGƯỜI.

Tom Steinberg là chủ nhiệm của MySociety, là một hội để giúp xây dựng các “trang báo mạng” có mục đích cải thiện đời sống dân chủ tại Vương Quốc Anh. Trong số những công trình của MySociety, Tom dài dòng giới thiệu FixMyStreet (huỵch toẹt là “Sửa chữa con đường/góc phố của tôi”), một “trang báo mạng” cho phép công dân được chia sẻ một cách rất giản dị các vấn đề địa phương trên góc đường hay trong khu phố của họ. Những vấn đề mà họ muốn thấy các vị dân cử giải quyết hộ (xe cộ bị vất bỏ, chuyện vệ sinh đường phố, đèn đường hư hỏng, sơn phết viết bậy …) Tất cả những thông tin lưu ý đều được tổng hợp và sắp xếp rồi thỉnh nguyện được gửi bằng thư đến đúng các cơ quan thẩm quyền của thành phố – còn chuyện có thi hành yêu cầu hay không là quyền của họ. Giá để lập nên FixMyStreet là 6.500 €, từ đó tới giờ đã có 50 ngàn thông báo vấn đề trong đó một nửa đã được nghiên cứu rồi giải quyết.

Tom Steinberg nhắc cho ta biết : “Có nhiều cách làm chính trị và áp dụng dân chủ “trực tuyến”. Không chỉ riêng có vận động hành lang, tuyên truyền về bầu cử, những lời hứa hẹn của các đảng chính trị là được các công dân quan tâm đến mà thôi, cũng có những vấn đề mà chủ yếu họ gặp phải hàng ngày. FixMyStreet nói đến các vấn đề cụ thể và của chung để cho mọi người thấy được và tiếp cận một cách minh bạch. Khi chuyện chúng rõ ràng nó bắt buộc chính quyền phải hành động.”

What do They Know (có nghĩa là “họ biết gì?”) là một ví dụ khác của một “trang báo mạng” được thực hiện nhờ MySociety. Người dân sử dụng chọn các dịch vụ công cộng vì vậy họ mong đợi có được thông tin chính xác và họ nêu lên những đòi hỏi đó. Một lần nữa, các “trang báo mạng” có trách nhiệm gửi yêu cầu đó tới các nơi có thẩm quyền, và báo cáo kết quả có được cho tất cả mọi người biết.

Tom Steinberg nói: “Chúng ta có quyền đòi hỏi thông tin từ chính quyền và họ có trách nhiệm trả lời cho chúng ta (mà họ cũng không đáp ứng luôn luôn như vậy). Khi mang các yêu cầu lên “trực tuyến”, chúng ta thay đổi cách đáp ứng của những người trách nhiệm. Không chỉ đấu tranh cho quyền tự do thông tin chuyện phát triển các dịch vụ thực tiễn đòi hỏi họ phải có câu trả lời cụ thể cho người dân.”

Ông Tom Steinberg giải thích: “Khi có vấn đề chính quyền thường xem việc đó là chuyện riêng tư và họ tìm cách dấu nhẹm. Nhưng khi mang nó ra cho công chúng biết thì ta giải quyết được chuyện. Mục đích, qua những chứng minh mang ra trên, không phải là để tạo ra những luật mới hay mơ tưởng tới một xã hội lý tưởng … “

Khi đề cập đến “trang báo mạng” lập lên để gửi những kiến nghị tới Thủ Tướng chính phủ Anh, nhà hoạt động lại càng rõ ràng thêm thuyết phục và tin rằng như vậy: “Chúng tôi không cần thuốc nổ (bom) để thay đổi nhiều điều. Chỉ có thông tin là không đủ, thông tin cần đi thêm với hành động.”

“Bởi vậy chúng ta cần phải để ý đến các nhu cầu của người dân. Chúng ta cần phải nói chuyện với những người ở cơ sở, vì họ là những người sẽ hiểu rõ hơn dự án của bạn. Chúng ta cần có quan hệ với họ để xây dựng tốt các dịch vụ. Các dịch vụ minh bạch thường đạt hiệu quả cao trên các “trang báo mạng” dân chủ. Dịch vụ (giúp dân) là chìa khóa. Chỉ cần xây dựng những dịch vụ mà mọi người biết sử dụng. “

Ông Tom Steinberg còn nhắc rằng: “Chưa có ai chế tạo công cụ quần chúng cho người dùng ở Âu Châu, thì tại sao chúng ta lại phải ngạc nhiên khi chẳng thấy người nào quan tâm đến những chính sách tại Âu Châu?”

KHUYẾN KHÍCH SỰ TỰ TỔ CHỨC.

Ông chủ tịch Scott Heiferman cũng là người đồng sáng lập ra Meet Up, một dịch vụ nổi tiếng cho phép tạo ra các gặp gỡ nối kết trên mạng, nơi mà người dân tự tổ chức trực tuyến để liên kết và gặp nhau tại địa phương mình. Hiện có hơn 30 ngàn nhóm trên MeetUp: các nhóm càng ngày càng quốc tế (hóa). Ông Scott Heiferman triển khai thêm rằng: “Người ta tự tổ chức để làm rất nhiều chuyện, tất nhiên để họp chính trị, nhưng không chỉ có vậy, bây giờ mọi trao đổi xung quanh chuyện giữ trẻ hay sửa chữa lặt vặt là thành công nhất.”

Scott Heiferman phấn khởi nói: “Những người tự tổ chức có thể chế biến ra mọi thứ chuyện. Mục đích của phong cách dân chủ điện tử không chỉ là chuyện chính quyền đối thoại với người dân hoặc người dân đối thoại  nhiều hơn với các nhà chức trách, nhưng cũng là để mọi người nói chuyện nhiều với nhau.”

Ông đề cập thêm: “Thông tin không phải là tất cả. Chỉ riêng minh bạch là không đủ. Thông tin cần phải có hành động. Quyền tự do phát biểu của chúng ta và quyền được truy cập mọi thông tin không chỉ ngưng ở đó. Mỗi chúng ta cũng có quyền tự do hội họp và lập hội. Không gian internet cho phép ta “tự tổ chức” tốt nhất, như những bằng chứng được thấy từ Wikipedia, Twitter, hoặc trao đổi qua đường P2P. Và đó không chỉ có bất lợi mà còn là phần tích cực hoặc xây dựng!

ĐỨC TÍNH TỐT CỦA SỰ MINH BẠCH.

Bà Ellen Miller là một trong những đồng sáng lập viên của Sunlight Foundation (~= quỹ Ánh Dương), là một hiệp hội Hoa Kỳ nổi tiếng nằm ở trung tâm phong trào “cho sự minh bạch”, quỹ này đã triển khai nhiều công cụ công nghệ để giúp đỡ và thúc đẩy các nhà chức trách cởi mở hơn.

Bà Ellen Miller giải thích: “Minh bạch không phải là một liều thuốc trị bá bệnh cho các nền dân chủ của chúng ta, bởi dân chủ là phức tạp. Nhưng với tư cách công dân chúng ta phải công nhận rằng chúng ta đang dò dẫm trong bóng tối lập ra bởi cung cách làm việc của chính phủ. Do đó, công nghệ là một cuộc cách mạng – bà nói vậy trước khi đi vào chi tiết lịch sử của phong trào Hoa Kỳ này với những thành tựu đã và đương được thực hiện – và bà nhắc đến ông Carl Malamud của hội Public Resource.org, một người đã phát triển hệ thống Edgar, OpenSecrets.org hoặc Maplight.org là những công cụ để cho phép ta thấy ảnh hưởng của tiền bạc trong cách đầu phiếu của các chính trị gia người Mỹ, Porkbuster là một blog nổi tiếng trong chuyện canh chừng các trò tiêu hoang phí của những tổ chức hành chánh Hoa Kỳ, như OpenCongress.org đã cho phép theo dõi và tổng hợp thông tin về những dự luật đang được bàn cãi và chuyện này đã thu thập được hơn cả 100 ngàn ý kiến, như ở các “trạm”  FedSpending và  USAspending …). “

Bà nhắc lại rằng chúng ta cần những thông tin không chỉ có thể đọc được bởi con người mà có thể đọc được bằng máy và đó là một trong những lý do thúc đẩy họ làm công việc này, đó là chuyện thay đổi định dạng thông tin được phát ra.

Những động cơ thực sự của Sunlight Foundation dựa trên:

1/ Chứng minh những đức tính trong cách vận hành minh bạch

2/ Thay đổi cách tương quan với chính phủ

3/ Xây dựng sự tin tưởng đối với chính phủ

Đối với bà sự minh bạch, sự hợp tác và sự dấn thân là ba chỉ số chính của nền dân chủ. Cùng với Sunlight Foundation bà Ellen Miller muốn chuyển một nền văn hóa tiêu dùng qua một nền văn hóa của “đồng sáng tạo”, trên mô hình mà chính phủ Hoa Kỳ đang bắt đầu phác thảo là công khai hóa các dữ liệu công cộng để cho phép công dân sử dụng nó. Trên phương diện công dân tham gia đó chắc chắn là bước đầu tiên phải tính đến …

Hubert Guillaud

LEMONDE.FR  / 27.11.09

Miles Davis

Uncool

Cờ Vua Chess nên đọc.

Fela Kuti

Video on Youtube

Bài gốc ở đây

Thử chuyển ngữ par LuBu moi même.

Ông Obama đã khom lưng trước Trung Quốc?

Báo chí Hoa Kỳ vào ngày thứ năm này đã có những bài nhận định rất chua chát về chuyến đi của TT Barack Obama thăm Trung Quốc. Sau phần khom người hơi quá đáng trước Thiên Hoàng Nhật Bổn, Tổng Thống Hoa Kỳ giờ đây bị cáo buộc là khiêm cung thái quá với nhà cầm quyền Trung Quốc. Ngay cả tờ New York Times, dễ dãi nhất, cũng nói rằng “ông Tổng Thống Mỹ đầu tiên của Thái Bình Dương”(*1) đi qua “vùng biển động” trong chuyến “đại vi hành” tới Á Châu này. Theo tóm tắt của NYT: tại Trung Quốc, Barack Obama và Hồ Cẩm Đào “cũng không có vẻ đã được tiến triển gì nhiều về vấn đề Iran, về vấn đề tiền tệ của Trung Quốc hoặc về vấn đề nhân quyền”. NYT cũng nhấn mạnh rằng: “Ngược lại ông Barack Obama đã tự phân biệt cách chơi riêng bằng sự tránh gặp mặt công khai với các nhà đấu tranh cho dân chủ tại Trung Hoa, và các người đấu tranh cho quyền tự do báo chí hay thậm chí tránh cả thường dân Trung Quốc”. Cuộc gặp mặt của ông với sinh viên Trung Quốc đã bị “bẻ đường ray” theo ý của chính quyền địa phương khi họ đã “cho lấp ngập chỗ trong thính phòng bằng những đối tượng trẻ của của Đảng Cộng Sản”.

Chuyến đi thăm đầu tiên của Tổng Thống Obama tới Trung Quốc như Wall Street Journal đã đánh dấu và mô tả là: “Một bước ngoặc trong quan hệ giữa một nước Mỹ đã yếu đi với một Trung Quốc đang cảm thấy đã đến thời cơ của mình”. Vướng bận trong nước bởi những tranh chấp ở Quốc Hội,  đến nỗi ông không dám đòi hỏi thêm nỗ lực giúp cho phần thương mại quốc tế, ông Barack Obama đã để cho Chủ tịch Hồ Cẩm Đào “giảng cho nghe thuyết tự do thương mại”, và chuyện đó làm cho ta cảm thấy như là nhà lãnh đạo Hoa Kỳ đang thất vọng và thật tình bất lực”.

USA Today cũng trở lại chuyện ông Barack Obama đã chịu áp đặt của Trung Quốc làm một cuộc họp báo … không có câu (ai) hỏi.  Theo báo USA Today thì: “Tạo được một không khí hợp tác là một chủ đích đáng khen, nhưng ông Obama có vẻ quá khiêm cung đến mức ra vẻ yếu kém”. Báo này cho rằng có thể hiểu:  “Vì tầm quan trọng về cái nợ hiện thời của Hoa Kỳ với Trung Quốc là một (1.000.000.000.000 = Tỷ) đô la , cho nên ông phải thận trọng không thể làm gì có thể xúc phạm đến chủ nợ” rồi USA Today cũng thừa nhận: “Lẽ đương nhiên của một đường lối chính trị quốc tế thì ta nên được tôn trọng hơn là được ưa thích”.

Tờ Washington Post cũng cay cú không kém khi viết về buổi họp báo “không có câu hỏi” đó: “Khó có thể biết rõ ông Hồ Cẩm Đào là ai khi ghe Tổng thống Obama và đối tác Trung Quốc của ông nói chuyện trong tuần này”. Trong một  bài khác báo này cũng kể lại rằng trong chuyến công du này ông Barack Obama đã thử khai thác thêm khía cạnh “tiểu sử của ông”, khi kể chuyện ông ăn kem trong một lần viếng thăm nước Nhật khi còn bé, thuật lại thời thơ ấu của mình tại Indonesia, hay chuyện đứa em gái cùng mẹ khác cha của ông đã kết hôn với một người Canada gốc Trung Quốc… “  nhưng  “Và kết quả khi về ông Obama đã không mang một bước đột phá nào cả, cũng không có gì chứng tỏ cho thấy ông đã kết được tình thân với các nhà lãnh đạo trong khu vực”.Rồi tờ này bỏ nhỏ: “Cách dùng tiểu sử để làm ngoại giao (biography-as-diplomacy) có thể đã đụng giới hạn của nó rồi (không đi đến đâu cả)”.

*1/ (Họ chơi chữ ở đây: Pacific có những nghĩa là hiền lành, hòa bình, là Thái Bình Dương: là vùng ông Obama sinh sống vào thời thơ ấu ở Hawaii và Indonesia, thêm chuyện nữa là ông Obama cũng vừa được Nobel Price về Hòa Bình)

Lò TV chuyển ngữ.

Chuyển ngữ từ báo Le Monde par moi même

Bài gốc ở đây

Những khám phá đau thương trong đống đổ nát là những chuyện không dễ dàng và tự nhiên chấp nhận được nhưng là cái giá phải trả cho sự minh bạch sau khi chế độ độc tài cộng sản tan rã và vỡ nọc ở Rumani.

Ký ức sống sượng của chế độ cộng sản ở Rumani.

Độc dược trong máu.

Một hôm một con gấu đột nhập vào vườn nhà của Vasile Gavrilescu. Tiếng sủa hốt hoảng vì bất lực của đám 8 con chó bị nhốt đằng sau dãy phên rào chuồng của chúng đánh thức cả làng dậy. Horezu là một ngôi làng có 7 500 dân ở  khoảng 250 cây số cách Bucarest vẫn rất quen thuộc về những cuộc viếng thăm bất thường của những con thú rừng này. Với đôi dép trong tay, Vasile Gavrilescu đã đuổi chạy con gấu lớn, có thể là nó bị bất ngờ về cái gan bặm trợn này của Vasile. Ông nhà văn vẫn cứng đầu bướng đến vô tâm như thế, thần thể thẫm như màu da căng trên mặt cái trống đã trẩy nhịp qua ngàn trận đánh.

Dưới thời cộng sản Vasile Gavrilescu đã bị kết án tù hai lần và đã làm cho cả tá sĩ quan công an giận xanh mặt. Ông là kẻ sống sót còn lại, một loại cây ‘‘bao bắp’’ chịu nhiệt cực mạnh. Vào năm 1948 khi vua Michael đệ nhất bị bắt buộc phải đi lưu vong, Vasile năm đó 10 tuổi đã tự bắn vào ngực nhưng đã thoát chết vì bắn hụt. Từ thân thế ông không được sinh ra trong một gia đình theo chủ nghĩa quân chủ: ông có một người mẹ đi làm mướn, một người cha là dược sĩ nhưng đã bỏ rơi mẹ con ông từ khi ông ra đời.

Khi học trung học ở thành phố Craiova ông đã gặp Aurora, một cô gái trẻ xinh đẹp kém ông hai tuổi, tình yêu của hai người trẻ tuổi được kết hợp để đeo đuổi lý tưởng chung. Noi theo gương cuộc nổi dậy của người Hungary năm 1956, Vasile tạo ra một mạng lưới bí mật. Khi cách mạng bùng nổ mọi người phải sẵn sàng để : « Với 18 đồng chí chúng tôi đã có kế hoạch võ trang để chiếm các điểm chiến lược của thành phố. » Nhưng một kẻ chỉ điểm đã bán tin này cho nhà chức trách. Thế là Aurora và Vasile đã phải vào bưng rồi hai năm sau đó họ bị bắt.

Bà bị kết án tù 12 năm và ông thì lãnh đến 22 năm tù. Cuộc phân ly bắt buộc này đã thay đổi chuyện đời của họ. « Trong nhà tù tôi đã có cơ hội tiếp cận được một nền giáo dục tốt khi tiếp xúc với các cựu bộ trưởng, kẻ quý tộc, người trí thức, những người được đào tạo ra từ Sorbonne hay Oxford » ông kể như vậy bằng một tiếng Pháp nhuần nhuyễn thỉnh thoảng được chấm phá nổ vui vẻ bằng những câu ‘‘mer.r.r.de’’ và ‘‘con.n.ar.r.r.ds’’ (tiếng chửi thề của người Pháp). Được thả ra năm 1964 cùng một lúc với vợ, Vasile Gavrilescu cảm thấy bà như bị một vết hằn trên lưng và có vẻ xa cách. Ông thì trở thành một người thợ điện nhưng các cán bộ an ninh của Securitate vẫn dằn áp lực làm khó khăn cho ông sống không nổi. Ông đã thử bỏ trốn bằng cách bơi qua sông Danube. Ông đã lên đến bờ phía Nam Tư, nhưng lại bị bắt và họ đã đổi trả ông lại cho nhà nước Rumani bằng một toa xe muối. Lần thứ nhì này họ treo án ông 7 năm. Ba năm rưỡi sau họ thả ông ra để ông được gặp mặt với đứa con gái được sinh ra trong thời gian ông đi tù. Ông bắt đầu viết để trút sự thù hận của ông đối với chế độ.

Ngày 23 tháng 11 năm 1972 công an Securitate đến lục soát nhà của ông qua lời tố cáo của một lá thư nặc danh bán tin rằng Vasile buôn lậu đá quý. Đám cán bộ khi đó đã thấy mớ bản thảo viết của ông ở phía dưới đáy giả của ngăn tủ kéo. Nhưng họ không thể bỏ ông lại vào tù vì ông đã chưa mang thứ đó đi in ấn. Năm 1985 họ tước quốc tịch Rumani của ông và ông đã di cư sang Paris cùng bà Aurora và hai con của họ. Ông hy vọng sẽ làm sống lại tình yêu đã vơi đi qua những thử thách của họ. Gavrilescu theo dõi từ xa sự sụp đổ của chánh quyền Ceausescu. Mang bệnh nặng Aurora qua đời năm 1991. Bà được chôn cất tại Amiens. Hai năm sau đó Gavrilescu trở về Rumani.

Giống như hàng ngàn nạn nhân khác của sự áp bức, nhà văn muốn được xem hồ sơ của công an viết về ông. Chuyện này cũng đòi hỏi phải chờ qua một vài năm. Cuối cùng, một ngày trong tháng 11 năm 2001, ông đã vào được phòng đọc của Trung Tâm Quốc Gia Nghiên Cứu (CNSAS) *(1) về những hồ sơ lập bởi Securitate *(2). Một người đàn ông đẩy một chiếc xe đến tận ông. Ông nói: “Tôi tưởng họ sẽ mang đưa hai hoặc ba cuốn, nhưng không phải vậy, họ đưa ra đây 22 cuốn và đó là chỉ một phần của toàn bộ.’’

Không một tính từ, không một ẩn dụ nào có thể mô tả chính xác được những gì Vasile Gavrilescu cảm thấy ngày hôm đó. Có thể nói rằng trời đất đã sụp dưới chân ông. Sau nửa giờ đọc các hồ sơ về ‘con dơi’, biệt danh mà công an đã đặt cho ông, sự thật như được ném vào mặt nhà văn: Aurora, vợ ông, người tình của ông, người chia sẻ tâm sự với ông, mẹ của hai đứa con của mình đã cộng tác với mật vụ. Năm 1961 khi bị tạm giam, bà đã ký một tờ cấu kết với chúng. Sau khi được thả, bà đã báo cáo với mật vụ Securitate về những hành vi, suy nghĩ hay viết lách của Vasile Gavrilescu. Việc lục soát nhà và chuyện tìm ra được chỗ giấu những gì ông viết là vì bà đã điềm chỉ. Nhớ lại chuyện đó Vasile vẫn còn giận tím ruột. “Tôi không thể nào tha thứ và quên đi được. May thay, vợ tôi đã mất khi tôi được rõ điều này. Mạng tôi là con sơn dương, nó sẽ lấy sừng và đầu mà húc liền mà không cần đặt câu hỏi, và chỉ hỏi tại sao nó đau sau khi húc mà thôi.’’

Hồ sơ này cũng chứa một danh sách gồm 43 người – bạn bè, người quen, đồng nghiệp, hàng xóm –tất cả đều đã đóng góp vào gọng kềm vô hình bao vây quanh.

“Tất cả mọi người xung quanh tôi đều hợp tác với mật vụ. Còn tôi thì như một con cá trong hồ chứa nó. ’’

Năm đó sau khi phát hiện ra điều này, Gavrilescu bị đau nặng. Sau đó ông đã vươn sức sống lại bằng cách viết văn. Từ đó tới nay ông đã xuất bản 17 cuốn sách cả thơ lẫn tự truyện, để mô tả bản chất ghê tởm của cái hệ thống đàn áp cũ. Mặc dù cảm thấy bị hất hủi và không gần với giới văn học, đời sống đồng quê ở đây lại tốt cho ông . ‘“Ở đây thời gian giãn nở ra’’ , bà vợ thứ hai người Pháp là họa sĩ và giáo viên về nghệ thuật nói văn vẽ như thế.

Rất khó để giải thích về mức độ của cái ác hai mươi năm sau đó, hay để vẽ lại cho chính xác những chuyện sử dụng rình rập, sợ hãi, đe dọa và đàn áp của đám công an chính trị ở Rumani trong cái mạng nhện mà Nicolae Ceausescu dệt tủa ra khi lên nắm quyền lực vào năm 1965. Ông Giáo Chủ (Conducator) này đã tận dụng đến tuyệt vời phương pháp của người đi trước là ông Gheorghe Gheorghiu-Dej nguyên tổng thư ký Đảng, ông này đã dựa lên những chuyện ám sát người và hệ thống nhà tù để xây dựng mạng lưới dày đặc đàn áp ra mặt. Tự xưng là thiên tài vùng Carpates ông ta dùng bộ máy đàn áp mù quáng để đề phòng, mang trấn áp vô hình gây lo sợ là những chuyện để nuôi cái bệnh chứng hoang tưởng. Trong thời kỳ cộng sản tất cả đã có hơn 10 000 người bị xử tử mà không qua một phiên tòa nào cả.

Di căn bệnh hoạn của chế độ này ở mức độ rộng không có gì so sánh được ở Châu Âu, ngoài Stasi của Đông Đức. Mật vụ Securitate thâm nhập vào mọi tầng lớp xã hội. Dựa trên một mạng lưới điềm chỉ viên nhiệt tình hay bị bắt buộc (họ đưa ra một con số ước tính là vào khoảng vài trăm ngàn người) chúng săn bắt mọi phần tử thù địch với đường lối xã hội chủ nghĩa.

Vladimir Tismaneanu một nhà sử học đã làm việc với một ủy ban đề cử bởi Tổng Thống trong năm 2006 để nghiên cứu chế độ độc tài Cộng Sản giải thích : “Đây là một kinh nghiệm về độc tài khá độc nhất. Ceausescu đã lập lên Securitate như một vệ binh riêng của ông, một cơ quan mật vụ riêng cho mình và ngoài vòng kềm tỏa của Moscou.

Còn bao lâu nữa để qua khỏi đêm này? Chắc chắn là cần hơn 55 phút. Đó là thời gian đủ của màn kịch đấu tố Ceausescu và vợ là bà Elena sau khi họ bị bắt vào cuối tháng 12 năm 1989. Mọi chuyện được nhanh chóng giải quyết và thi hành . Đã có nhiều phát súng được bắn vào mùa đông năm đó. Không như các nước Đông Âu khác được qua  một quá trình chuyển đổi yên bình, ở Rumani đã có hơn 1 100 người thiệt mạng và hơn 3 300 người bị thương.

Mọi quyền lực sau đó rơi vào tay một cựu cán bộ cao cấp của Đảng, ông Ion Iliescu đã được bầu làm Tổng Thống qua hai nhiệm kỳ (1990-1996 và 2000-2004). Ông Iliescu không dựa trên sự bạch hóa của các tội ác trong quá khứ, mà chủ trương nên quên nó đi. Chẳng bận tâm với cái quá khứ hoặc thậm chí mang chúng đốt bỏ hết, ông muốn giở sang trang mới. Ông Alexandru Gussi sử gia và là cố vấn cho Tổng thống Traian Basescu hiện thời nói :

” Ông Iliescu mang một trách nhiệm nặng nề. Ông đã không thấy lý do gì để mở hộp Pandora. Thay vào đó ông Iliescu ủng hộ ý tưởng của một nền dân chủ đặc biệt dựa trên một sự yên bình nhất định.”

Cái nắp đậy im lặng bằng chì này đã nằm đó trong mười năm. Nhưng rồi những đòi hỏi tranh biện công khai về cái quá khứ đã thắng. Cuối cùng CNSAS được thành lập vào năm 1999, tuy nhiên họ không có quyền quản lý các hồ sơ, công việc này được giao cho SRI *(3) là bộ phận thừa kế Securitate.

Mãi đến năm 2004 nhà nước Rumani mới đồng ý đối diện sự thật kinh khủng đó. Năm đó, sự thành công của ông Basescu khi ra tranh cử tổng thống là đề cương chống tham nhũng. Ông Alexandru Gussi cho rằng : “Sự thật qua một cách nói khác ông ta khơi lại những chuyện đã xảy ra trong quá khứ, vì những người giàu lên trong thời kỳ chuyển đổi toàn là người cộng sản trước kia.”

Tổng thống Basescu đã lấy hai quyết định chính: ông thành lập một ủy ban do ông Tismaneanu đứng đầu, và ủy ban này đã đưa ra một bản cáo trạng 800 trang về tội ác cộng sản, sau đó vào cuối năm 2006 ông ra trước Quốc hội để chính thức tố cáo tội ác của chế độ cũ. Vì vậy việc chuyển giao các tài liệu lưu trữ của CNSAS đã được đẩy nhanh và những cáo buộc đầu tiên đã hiện thực lên dưới mắt hau háu của các phương tiện truyền thông.

Đặc trưng nhất là trường hợp của bà Mona Musca, cựu bộ trưởng văn hóa, bà bị cáo buộc là đã tố cáo những hoạt động của các sinh viên ngoại quốc trong đại học của mình vào năm 1977. Chuyện bê bối này được chạy tít to, thực ra tội này nếu có cũng tương đối không nặng – nhưng việc này làm trầy sứt tiếng tăm không tì vết từ trước của bà Musca trong những hoạt động ủng hộ việc giảm bớt gánh nặng hành chính.

Các phương tiện truyền thông đóng vai trò lớn trong việc giải quyết các chuyện này. Là nhà văn và cũng là người điều khiển một chương trình truyền hình, ông Stelian Tanase tác giả hai cuốn sách bị cấm trong thời kỳ cộng sản đã tổ chức vào tháng 3 năm 2002 một cuộc đối diện trước của máy quay với người đã từng phản bội ông trong nhiều năm qua: người bạn thân của mình ông Dan Oprescu. Vài tháng trước đó ông đã lần tới cùng quyền truy cập vào tận hồ sơ của mình ở CNSAS – ở đây ít ra là một phần đã có được .

“Phản ứng đầu tiên của tôi khi đọc nó là : đúng là chuyện giễu! Một hài kịch rùng rợn. Những tên mật thám cà chớn này lại quan tâm đến màu sắc của những chiếc áo sơ mi của tôi, đến các chuyến đường xe điện tôi đã đi.”

Cũng trong hồ sơ đó ông khám phá ra vai trò chỉ điểm của người bạn mình. “Tôi quen biết anh ta khi chúng tôi cùng học triết. Anh là một con người có giáo dục đàng hoàng, anh ta có một kiến thức văn học rất tốt. Anh là người mà tôi tin tưởng nhất. Tôi cho anh ta biết tất cả mọi bí mật của tôi, các dự tính viết sách của tôi, các cuộc gặp mặt của tôi với các người đại sứ và các nhà báo.”

Cuối cùng Stelian Tanase đề nghị Dan Oprescu giải thích công khai trước máy quay và ông này đồng ý. Ông Stelian Tanase nói: “Anh ta nói rằng anh ta đã tình nguyện làm việc đó. Và mục đích là để bảo vệ tôi vì đó là cơ hội để tạo ra một cái nhìn tốt về tôi dưới mắt của Securitate”.

Nhưng những trường hợp nổi tiếng như thế không che được thực tế: trong hai mươi năm, giới thượng lưu nắm quyền đã tự bảo vệ mình. Đồng minh của họ là công lý, bộ phận này thật yếu kém và luôn luôn thối nát. Alexandru Gussi cố vấn cho Tổng thống Basescu giải thích: “Chúng tôi chưa bao giờ có một đa số ủng hộ luật giảm bớt gánh nặng hành chính tại Quốc hội.”

Đầu năm 2008, quá khứ của 118 quan tòa đã được xác minh bởi một bộ phận đặc biệt của cơ quan CNSAS khi họ phân tích các hồ sơ. Trong số đó có 25 người  có quá khứ không được đàng hoàng sạc sẽ lắm. Nhưng họ đã gọi chống các kết luận đó trước tòa án, và trong khi chờ đợi kết án họ vẫn tiếp tục hành nghề. Chuyện chờ kết quả có thể trải qua nhiều năm. Do đó gây ra một nỗi thất vọng chung cho các nhà điều tra, và cả công chúng cũng đang hậm hực vì quá chán chê kinh nghiệm những màn lố bịch của quá trình chuyển đổi với cảnh an tâm vô sự của những kẻ mang quyền lực.

Việc chậm trễ quá đáng và sự thiếu liên tục tinh thần hợp tác trong việc mở các tài liệu lưu trữ giải thích tại sao vẫn còn những người làm của bộ máy cũ sau cách mạng năm 1989. Bà Germina Nagat người chỉ huy cứng đầu của đơn vị điều tra tại CNSAS cười buồn bã và nói : “Ta có thể vừa là một vũ công vừa là một con voi không? Câu trả lời rõ ràng là có. Vào cuối những năm 1980 Securitate có khoảng 10 000 và 15 000 nhân viên. Nhiều người trong đó đã có được giấy chứng nhận tham gia cách mạng trong biến cố tháng 12 năm 1989, rồi từ đó họ đã nhận được thêm ưu đãi, cộng vào quỹ hưu trí  họ được cho thêm đất, nhà cửa, hay miễn giảm thuế.”

Bọn chúng ở trong quốc hội, hoạt động trong các phương tiện truyền thông hoặc trong các guồng máy chính phủ. Họ đã làm điềm chỉ, tố cáo người trên giấy trắng mực đen, hoặc thậm chí tệ hơn họ đã tham gia tích cực trong bộ máy đàn áp. Marius Oprea một sử gia giải thích thế này : “Chúng tôi đã nhận dạng ra trên 400 nghi phạm đã tham gia những cuộc tra tấn hoặc giết người. Không có ai bị truy tố cả. Việc lên án chủ nghĩa cộng sản chỉ thể hiện trên mặt chính trị.”

Marius Oprea là người điều hành Viện Nghiên Cứu Tội Ác Cộng Sản. Ngân sách của viện sẽ bị giảm 20 %. Cơ quan dân lập độc lập này trên thực tế  vận hành như là một tổ chức phi chính phủ, và bị nhiều áp lực chính trị. Để phòng ngừa bất trắc, vợ và con trai người giám đốc này sống bên Đức. Nhưng Marius Oprea là một người cứng đầu, một sử gia đi ‘thánh chiến’ điều tra tận hiện trường để phát hiện ra thêm nhiều nạn nhân hơn nữa. “Tôi là một người bình thường với một phẩm chất đặc biệt. Tôi không thể quên những gì đã xảy ra đối với gia đình tôi và đất nước tôi.”

Trong suốt ba tuần tháng 9, ông đã đi khảo sát trên những khu núi để nhận kiểm ra những người kháng chiến đã bị sử bắn trong đầu thập niên 1950. Ông cho biết : “Trong số đó nhiều người là nông dân đã từ chối mang đất của mình để nhập vào nông trại tập thể.”

Là một người có thẩm quyền trong lĩnh vực của mình, ông sử gia không bao giờ chịu bó tay bỏ cuộc, nhưng ông cũng thừa nhận: “Chế độ Cộng Sản đã không biến mất, nó đã được tư nhân hóa. Con em, con cháu các cán bộ nằm trên đầu các cơ quan chính phủ, các xưởng hãng. Đây là một cơ chế khó lường, nó như một bộ máy mafia vậy.”

Cái nhìn bi quan trên về quá trình chuyển đổi được nhiều người chia sẻ. Mãi cho đến những năm 1990 màn hỏa mù kia mới tan để mọi việc được phơi ra cho ta thấy mức độ thâm nhập của Securitate trong nền kinh tế. Florin Turcanu, phó giáo sư tại phân khoa ‘Khoa Học Chính Trị’ đại học Bucarest cho rằng hiện tượng này là đặc trưng tham vọng của Nicolae Ceausescu sau 1968. “Chính sách công nghiệp cưỡng bách và bắt buộc phải xuất khẩu trên bình diện lớn là một cơ hội mà guồng máy kiểm soát đã không bỏ qua. Ceausescu muốn tạo nền tự túc, từ sản xuất cái giày đến chiếc máy bay. Đó là một hình thức mới để phục vụ sự tôn sùng cá nhân ông ta.” Dù chất lượng sản phẩm kém, như thép, bộ máy Securitate đã len lỏi ăn nằm vào mọi ngõ ngách của nền kinh tế.

Một trong những người đã gây tranh cãi nhiều nhất, mập mờ đứng giữa hai giới kinh doanh và chính trị, đó là ông Dan Voiculescu. Ông chủ của nhiều kênh truyền hình, rất giàu và có nhiều ảnh hưởng, ông này đã bị CNSAS điều tra, và họ đã chứng minh ra sự liên hệ giữa ông và Securitate. Và ông triệu phú này đã đặt vấn đề về tính hợp pháp của hội đồng CNSAS trước tòa án, và đã làm lung lay cơ quan này. Chúng tôi đã cố gắng xin được gặp ông. Người thơ ký phụ trách việc quan hệ tiếp xúc với ông đã thẳng thừng từ chối chúng tôi. Họ trả lời :”Chúng tôi không quan tâm đến chuyện mấy người muốn nói, nó không hợp với đường lối của chúng tôi. Chuyện quá khứ không làm chúng tôi lo lắng”.

Piotr Smolar

(1) CNSAS = The National Council for the Study of the Securitate Archives =Hội Đồng Quốc Gia Nghiên Cứu những Hồ Sơ của Securitate. http://www.cnsas.ro/engleza/mission.html

(2) Securitate = An Ninh, tên gọi chánh thức là Departamentul Securităţii Statului = Phân bộ An Ninh Quốc Gia là mật vụ Rumani dưới thời Cộng Sản. Trước đó cơ quan mật vụ có tên là Siguranţa statului = An Ninh Quốc Gia.

Direcţia Generală a Securităţii Poporului (DGSP) Tổng Vụ An Ninh Nhân Dân mà nôm na họ gọi là Securitate được thành lập với sự trợ giúp của những sĩ quan KGB của Nga từ 30/08/1948 dưới sắc lệnh số 221/30. Trong thực tế họ đã có mặt từ 1944 lúc những người cộng sản xâm nhập trên một bình diện lớn các cơ cấu nội vụ. « …với ý đồ rõ ràng là bảo vệ những thành quả dân chủ (…) và bảo đảm an ninh cho Cộng Hòa Nhân Dân Rumani  chống lại những kẻ thù cả trong và ngoài… »

(3) Serviciul Român de Informaţii (SRI) Cơ quan Thông Tin của nước Rumani, tên gọi mỹ miều của Vụ Phản Gián Rumani.

1./ Odéon / Quartier Latin

2./ Du pain et du vin